Уот өрүү баар буоларын туһугар үлэлиир

Михаил Пестерев 2002 с. Бэрдьигэстээхтээҕи РЭС-кэ III разрядтаах электромонтерынан киирэн, ситиһиилээхтик үлэлии сылдьар.

Кэргэннии Вера, Владимир Малыхтар, Мария, Николай Савчуктар, Галина, Александр Булычевтар кытта үлэлээбиттэрин мэлдьи күндүтүк саныыр. Начаалынньык Владимир Семенович көнө, былааннаах үлэни толорторор, ирдэбиллээх салайааччы этэ. Үлэлии сырыттаҕына, инженер Николай Васильевич үлэтин ис дьиҥин үчүгэйдик билэр, электромонтердары кытары араас алдьаныыларга бииргэ сылдьан, сөптөөх быһаарыныыны түргэнник ылынары, сатабыллаахтык оҥорору көрдөрөн үөрэтэрэ, сүбэлиирэ. Оттон суоппар Александр Булычев массыыната мэлдьи сүүрэрэ, түүн, күнүс да өрүү бэлэм буоларын истиҥник ахтан-санаан ааста.

Кини үлэтигэр эппиэттээх үлэһиттэри кытары улуус уотун көрөрө-истэрэ, тыһыынчанан кВт уоту хааччыйаллар, нэһилиэктэргэ уот подстанцияларын үлэлэтэллэр. Улуус бары нэһилиэктэрин уонна Бүлүү улууһун Илбэҥэ сэлиэнньэтин үрдүк күүрүүлээх уот линияларын өрөмүөннүүрбүт, остуолбаларын саҥардаллара. Урукку сылларга турбут уот линията эргэрэн, остуолбалар саахалланаллара үгүс буолара. Бүтүн нэһилиэктэр уоттара суох олороллоро. Ону электромонтердар биригээдэнэн сылдьан, кылгас бириэмэҕэ алдьаныыны булан, сайыҥҥы кэмҥэ  солооһуннарынан сатыы күнүһү-түүнү аахсыбакка сылдьан, туораталлара.

Кэнники сылларга «Маҕарас — Бэрдьигэстээх» 110 кВ-таах линия, остуолбалара барыта уларыйан саҥаҕа көһөрүллүбүттэрэ. Билигин бөһүөлэк иһинээҕи линиялар СИП-ка уларыйан, алдьаныы тахсыыта лаппа кыччаата. Кинилэр атын улуустарга алдьаныы таҕыстаҕына эмиэ барааччылар.

Бастаан үлэҕэ киирэн баран 2003 с. «Чурапчы — Хаандыга» линия  Ытык-Күөлтэн Хаандыгаҕа диэри учаастагар 60 остуолба сууллуулаах улахан саахал буолбута. Онно, Дмитрий Кесерев салайааччылаах электромонтердар Егор Стручков, Михаил Пестерев, танкетканы ыытааччы Нурдин Тулемушев буоланнар, миэстэтигэр тиийэннэр 110 кВ-таах линияны өрөмүөннэспиппиттэрэ. Ити сылларга кураан буолан, улахан ойуур баһаардара турбуттара. Элбэх үрдүк күүрүүлээх уот остуолбалара уокка былдьанан, 35 кВ «Аһыма – Орто Сурт», «Дьокуускай – Маҕарас» 110 кВ-таах линиятын оҥоруутугар күүстээх үлэ барбыта. Оннук кутталлаах эмсэҕэлээһин кэнниттэн улахан уот линияларын саҥардааһын үлэтэ күргүөмнээхтик барбыта.

2009 с. Нам улууһугар Партизан бөһүөлэгин халаан уута ылбытыгар, миэстэтигэр тиийэн, улахан линияны чөлүгэр түһэриигэ үлэлэспитэ.

Нам улууһун киинигэр Саха сирин норуоттарын спортивнай оонньуулара 2014 с. буолаары турдахтарына, сэлиэнньэ иһигэр СИП линия уларытыыга үлэлэспитэ.

Кэнники сылларга Аһыма, Орто Сурт, Күөрэлээх, Бэс Күөлэ, Өрт, Маҕарас сэлиэнньэлэригэр, 35 кВ «Аһыма – Орто Сурт» линияны өрөмүөннээн, 100-һүнэн остуолба саҥардыллыбыттарыгар кылаатын киллэрсибитэ.

Бэрдьигэстээххэ эргэрбит ситимнэри аныгы СИП-кэ көһөрүү, линиялары өрөмүөннээһин үлэлэрэ күүскэ барбыттара.

Күннэй Алексеева