Бүгүн улууспут Ытык кырдьаҕаһа,тыыл, үлэ бэтэрээнэ, Горнай улууһун Бочуоттаах олохтооҕо Мария Григорьевна Тарасова — Сэбиэт Маарыйа 100 сааһын туолла.
Мария Тарасова 1925 с. алтынньы 20 күнүгэр Горнай улууһун, Солоҕон нэһилиэгэр Олоҥхоһут Тэкээнэй уола Киргиэлэй дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ.
Мария Григорьевна эдэр сааһа Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии сылларыгар түбэһэн колхоз араас ыарахан салайар үлэтигэр сылдьыбыта. Кини төһө да үөрэҕэ суоҕун иһин, онтон иҥнибэккэ оройуон орто сүһүөх кадрынан пенсияҕа тахсыар диэри таһаарылаахтык үлэлээбитэ. Түөрт сыл колхоз бухгалтерынан, бэрэссэдээтэлинэн, 15 сыл Сэбиэт бэрэссэдээтэлинэн, 4 сыл райисполком инструкторынан үлэлээн дьон-сэргэ билинэр киһитэ буола үүммүтэ. Сэбиэскэй былаас бириэмэтигэр элбэх общественнай үлэни толорбута, 5 сыл партийнай, 4 сыл комсомольскай тэрилтэлэргэ сэкэрэтээринэн, 6 сыл дьахталлар Сэбиэттэрин бэрэссэдээтэлинэн быыбарданан үлэлээбитэ. Нэһилиэк Сэбиэтин депутатынан 11 созывка, оройуон Сэбиэтин депутатынан 2 созывка талыллан быыбардааччылар итэҕэллэрин толорбута.
Мария Григорьевна өр сыллаах үлэтэ-хамнаһа бэйэтин кэмигэр сэмэй соҕустук бэлиэтэммитэ: Аҕа дойдуну көмүскүүр сэрии бириэмэтигэр колхозтары бөҕөргөтүүгэ сыралаах үлэтэ сыаналанан «1941-1945сс. Аҕа дойду улуу сэриитигэр килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээлинэн, Бэрдьигэстээх нэһилиэгин Сэбиэтин бэрэссэдээтэлинэн үлэлии олорон бөһүөлэги тупсаран тутууга ыыппыт үлэтигэр республика Үрдүкү Сэбиэтин Бочуотунан Грамотытынан 2 төгүл наҕараадаламмыта.
Улууспут киэн туттар Ытык кырдьаҕаһын ыраахтан-чугастан кэлбит биир дойдулаахтара, аймахтара, ол саҕана үлэлээбит дьоно, билиҥҥи салалта, улуус мунньаҕын Сэбиэтэ, кырдьаҕастар уонна инбэлииттэр дьиэлэрин үлэһиттэрэ эҕэрдэлии кэллилэр.
Ил Дархан Айсен Николаев аатыттан үбүлүөйдээх ытык кырдьаҕаһы улуус баһылыгын I солбуйааччыта Сардаана Стручкова эҕэрдэлээтэ уонна биир мөлүйүөн кээмэйдээх төлөбүрү «Үйэ саас» бочуоттаах бэлиэнэн наҕараадаланар дьоҥҥо ананарын иһитиннэрдэ, ону таһынан, улуус дьаһалтатын аатыттан 100 000 солк үөрэн, долгуйан туран анаата.
Сэбиэт Маарыйа билэрбит курдук, Бэрдьигэстээххэ билиҥҥи пааркабыт сирин булан, инникини өтө көрөн туттарбыта. Ол сылтан номнуо 60 сыл ааспыт. Чахчы да, олус кэрэ айылҕалаах сири булан, дьон-сэргэ дуоһуйа сынньанар, күүс-уох ылар пааркабыт өссө да уһун сылларга тупса, киэркэйэ, дьон кутун-сүрүн тута турдун диэн баҕа санаабытын этэбит.
Онон, улууспут киэн туттуутугар, Ытык кырдьаҕаска сахалыы сэрэнэн этэҥҥэ, чэгиэн буолууну баҕарабыт. Түгэнинэн туһанан, ааҕааччыларбыт көрдөһүүлэринэн, пааркабытыгар кини үйэлээх үлэтин сыаналаан, бэйэтэ олохтообут пааркатыгар кини аатын иҥэриэххэ диэн этиилэрин тириэрдэбит.
Ытык кырдьаҕас — Мария Тарасова уһуннук, сыралаахтык дьон, норуот туһугар үлэлээбитэ. Ол дьоҥҥо-сэргэҕэ оҥорбут үтүөтэ сырдык сыдьаайдаах махтал санаанан эргийэн, баччаҕа диэри кинини арчылаан эрдэҕэ.
Күннэй Алексеева.