Киһи барахсан олоҕо очурдаах-чочурдаах, этэргэ дылыолох олоруу көнө хонууну туорааһын буолбатах. Ити кэмҥэ “Мин олоҕум тоҕо манныгый, тоҕо санаам хоту табыллан испэтий” диэн ыргымта санааҕа куустарыы ханна барыай, баар бөҕө буоллаҕа. Онтон олох ыарахаттарын төһө кыалларынан туруулаһан туран, аһардар дьон хас биирдиибитигэр холобур буолуох тустаахтар. Бүгүҥҥү сырдатыыбыт бу тула буолуоҕа.
Бу кэнники сылтан бэттэх Бэрдьигэстээхпит иһигэр, саас ортолоон эрэр эр киһи, бэйэтин кытта тэҥнээх кэрэ аҥаары инбэлиит көлөөскөтүгэр анньа сылдьарын түбэһэ көрөн ааспыт буолуохтааххыт. Кинилэр икки ардыларыгар истиҥ сыһыан, кыһамньы уонна харыстабыл сылаас иэйиитэ илгийэргэ дылы буолааччы. Арай биир күн үлэбэр кэлбиппэр редакторым Күннэй Васильевна кэпсэтии кэмигэр “биһиги аттыбытыгар чугас баар дьоммутун, кинилэр тугунан дьарыктаналларын, хайдах олороллорун, туох кыһалҕалаахтарын билэ-көрө, билиһиннэрэ туруоҕуҥ” диэн этэн аһардыбытын сэргии истибитим. Ити кэмҥэ хайдах эрэ бу уулуссаҕа көрөр дьонум харахпар көстөн ыллылар. Көрсөн кэпсэппит киһи... диэх санаам сойо да илигинэ, үлэбэр ааһар суолбар бу уун-утары иһэллэригэр түбэстим. Түгэни мүччү туттарбат санаалаах туох соруктаахпын этэргэ быһаарынным. Дьонум иккиэн наһаа эйэҕэстик кэпсэттилэр “биһиги манна олоробут ээ.. диэн олорор кыбартыыраларын ыйдылар».
Икки өттүттэн доруобуйаларынан хааччахтаах дьону, үтүө санаалаах кырдьаҕастар уонна доруобуйаларынан хааччахтаах дьон олорор олохтоох интэринээт дьиэтин үлэһиттэрэ билиһиннэрбиттэр эбит. Мариналаах, Руслан ити курдук сөбүлэһэн, бэйэ-бэйэлэригэр доҕордуу сыһыаны олохтоон саҕалаабыттар. Руслан биһиги биир дойдулаахпыт. Тулаайах хаалыы, арахсыы, соҕотохсуйуу курус кэмнэрин билбитэ. Бэрт аҕыйах саҥалаах эрээри, орун-оннугар ууруллан иһэр тыллаах-өстөөх.
Марина Таатта Чычымаҕыттан төрүттээх эбит, олус эйэҕэс сэһэргэһээччи буолан биэрдэ. Арылыччы көрбүт, оҕолуу истиҥ харахтаах, үөрэн ыллаҕына кини мичээригэр кытаанах санаа утаҕа кыттыһан, кыра дьоҕус бэйэтэ улаатан көстөргө дылы. Икки сааһыгар олох охсуутун ылбыт кырачаан кыыс дьылҕата киһи сүрэҕин долгутар. Кини кэпсииринэн, олорор дэриэбинэтигэр, уопута суох балыыһа үлэһитэ сыыһа туттунуутуттан, ньиэрбэтин таарыттаран, бу маннык инбэлиит көлөөскөтүгэр олорор дьылҕаламмыт. Төрөппүттэрэ барахсаттар тыыннаахтарыгар онон—манан үүт-хайаҕас булан, балыыһаларынан, эмчиттэринэн көрдөрө сатаабыттар да кыаллыбатах... Илиитэ – атаҕа уҥа-хаҥас барыар дылы төһөлөөх ыарыыны, муҥу-сору тулуйбута, көрсүбүтэ буолуой.
Кэлин ити бырааһыгар «тоҕо эн миигин маннык оҥордуҥ» диэн уун-утары туран ыйыппытын, кыайан хоруйун туппатах. Ити тылларыгар хомолто, абарыы—сатарыы курус салгына биллэн ылла. Марина кэпсэтэрин былаһын тухары кими да үөхсүбэтэ, арай дириҥ баҕайытык, өрө тыынан ылаттаата. Онтон дьылҕа хаан билэн—көрөн турдаҕа диирбитигэр эрэ тиийэбит. Марина төһө да маннык дьылҕаланнар олоххо тардыһыыта олус күүстээҕиттэн сөхтүм. Кини ыал буолан,оҕолонон, сүрэҕин аҥарын сүтэрии курус күннэрин эмиэ билбитэ.
Хараҥа кэнниттэн, хайаан да сырдык кэлэр. Билигин кинилэр олохторугар сырдык суол дыргыллар. Иккиэн бэйэ—бэйэлэригэр көмө, харысхал буолан быр-бааччы бииргэ олороллор. Онтон бу курдук улууспут, нэһилиэкпит салалталара доруобуйаларынан хааччахтаах дьоҥҥо анаабыт дьиэлэрэ төһөлөөх соҕотох, доруобуйаларынан хааччахтаах дьоммутугар көмө, тирэх буолара буолуой. Кинилэр олорор дьиэлэрэ сып—сырдык, ып-ыраас, уурбут—туппут курдук. Руслан бу дьиэҕэ киирэн олороругар, инники олорбут кырдьаҕастар уонна инбэлииттэр дьиэлэрин салайааччыта Айталина Прокопьевна көмө буолбутун, махтанан туран эттэ. Бастаан бу кыбартыыраҕа соҕотоҕун тахсыбыт эбит. Онтон ити доҕорун Маринаны «миигин кытта олорсуоҥ дуо, бииргэ олорон көрүөххэ» диэн ыҥырбыт. Бу кэмҥэ эмиэ дьиэлэрин хаһаайката Айталина Прокопьевна уонна Бэрдьигэстээх нэһилиэгин дьаһалтата көмө буолбуттарын үөрэн туран сырдаттылар. Аттыларыгар көмүскэл киинин үлэһиттэрэ киирэ-тахса сылдьалларыттан үөрэллэр.
Дьиэ хаһаайына Руслан таах олорбот дьиэлэрин аттыгар турар элбэх кыбартыыралар тастарын хомуйар үлэлээх. Марина төһө да олорон эрэ буоллар ыйан-кэрдэн биэрэбин, бэрэбиэркэлиибин ээ диэн күлэ—үөрэ сырдатта. Кинилэр күннээҕи олохторун билигин иккиэн киэргэтэллэр. Иллэҥ кэмнэригэр кэнсиэр көрөллөрүн, араас маастар—кылаастарга, быыстапкаларга, көрсүһүүлэргэ сылдьалларын сөбүлүүллэр. Улуустааҕы куоҥкурустарга кытталлар, ситиһии көтөллөнөн, үөрүүлэрэ үксүүр, санаалара чэпчиир. Ону тэҥэ эт-хаан эрчиллиитин тутуһан, ырааҕынан сылдьан күүлэйдииллэр. Ордук сынньалаҥ пааркаҕа, Ыһыах ыһар кэрэ сиргэ астына-дуоһуйа дьаарбайаллар. Кэлии киһи Марина Бэрдьигэстээҕи сөбүлээбит, олохтоохтор олус кыһамньылаахтарын бэлиэтиир. «Южный”, “Тэтим” маҕаһыыннар доруобуйаларынан хааччахтаах дьоҥҥо олус табыгыстааҕын бэлиэтээн махтанна. Онтон киин уулуссалар тротуардара, көлөөскөлөөх дьон сылдьалларыгар уустуктааҕын эттэ. Ол иһин массыына суолунан сылдьан, арыт суоппардартан сэрэтии ылаллар эбит.
Дьэ бу курдук, Марина Егоровна, Руслан Агитовичиккиэн бэйэ—бэйэлэрин ситэрсэллэр, үөрүүлэрин—кыһалҕаларын тэҥҥэ үллэстэллэр.
Олох уустугар оҕустаран, охтон хаалбакка, саҥа үүнэр күннэрин эрэллээхтик көрсөллөр. Кинилэр биир сирдээҕи үөрүүлэрэ, ол инники бороҥуй олохторуттан бэлэх буолан хаалбыт оҕолоро бааллар. Төрөппүттэрин кытта билсэ—көрсө олороллорун үөрэ иһиттим. Киһиэхэ кыра да болҕомто, киһини кынаттыыр күүстээх буоллаҕа. Саҥа билсибит күндү сэһэргэһээччилэрим уонна эрэллээх ааҕааччыларым, бу күн сирин үтүөтүттэн кынаттанан, күүс—уох ылынан дьоллоохтук этэҥҥэ олоруҥ диэн алгыы хаалабын.
Нина Сутакова.